2025ko azaroaren 27an, osteguna
Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialaren Gipuzkoako Ondare Batzordeak errealitate birtualeko proiektu berritzaile bat aurkeztu du, 1813. urtea baino lehenagoko Donostia 3Dko betaurrekoen bidez ezagutzeko aukera ematen duena, hiria suntsitu aurretik. Ekimena Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Lankidetza, Gazteria eta Kirol Departamentuak babestu du, eta gaur goizean eman da ezagutzera Elkargoaren egoitzan. Aurkezpen ekitaldian parte hartu dute: David Sánchez Bellido Gipuzkoako EHAEOko Zuzendaritza Batzordeko kidea; Juan Martín Ondarearen Batzordeko zuzendaria; José Javier Pi Chevrot Ondarearen batzordeko kidea eta proiektuaren arduraduna; eta Daniel Ballesteros eta Gabriel Asuar garapen teknologikoaren arduradunak. Asteburuan zehar, ia ehun pertsonak izango dute ibilaldi hauetaz gozatzeko aukera, aforoa beteta dagoelarik.
Ondarearen Europako Jardunaldien egitarauaren barruan, Gipuzkoako EHAEOk ibilaldi birtualak antolatu ditu XVIII. mendearen hasierako Donostia ezagutzera emateji asmoarekin, eta gaur goizean aurkeztu dira Gipuzkoako EHAEOren egoitzan.. David Sánchez Bellidok eta Juan Martínek (EHAEO Gipuzkoa) azaldu dute Elkargoaren helburuetako bat ondare arkitektonikoaren zabalkundean eta balioan jartzen laguntzea dela, dibulgazio-jardueren bidez herritarrei ezagutaraziz. Hori horrela, nabarmendu dute helburu hori lortzeko Ondarearen Europako Jardunaldiak aukera ezin hobea direla.
Jose Javier Pi Chevrot arkitekto doktoreak, 1813. urtea baino lehen Donostia Hiria liburuaren egileak, azaldu du nola Ondare Batzordeak ezagutza hori guztia modu ludikoan helarazi nahi zien herritarrei.
Jose Javier Pi Chevrot arkitekto doktoreak La Ciudad de Donostia-San Sebastian antes de 1813 liburuaren egileak, azaldu du nola Ondare Batzordeak ezagutza hori guztia modu ludikoan helarazi nahi zien herritarrei. 2012an abiatu zen berreraikuntza digitaleko proiektu hau, Unai Sarasola arkitektoaren lankidetzarekin, baina duela hiru urte hasi zen 3D eredu hau errealitate birtualera egokitzen, eta emaitza dagoeneko ikus daiteke murgiltze-esperientzia honen bidez. Horrela, parte-hartzaileek iraganeko Donostia nolakoa zen aztertu eta ulertu ahal izango dute, non teknologia aurreratua hiriaren ondare historikoaren hedapenarekin bat egiten duten.
Proiektuak XVIII. mendearen amaierako hiriko gune enblematikoak ezagutzeko hiru murgiltze-ibilaldi eskaintzen ditu. Horietako bi oinez egiten dira, garai hartako kale, plaza eta eraikin adierazgarrienetan zehar —Plaza Zaharra, Kale Nagusia eta Plaza Berria udaletxe zaharrarekin—; hirugarrenak, berriz, aerostatozko hegaldi ikusgarri bat proposatzen du, hiria 360°-an zeharkatzen duena, trazaduraren eta jatorrizko arkitekturaren ikuspegi osoa emanez.
Azkenik, garapen teknologikoaz arduratu diren Daniel Ballesteros eta Gabriel Asuar arkitektoek hartu dute hitza. Azaldu dutenez, erronka handia izan da proiektu hau garatzea, 30 segundoko pelikula egiteko 30 orduko prozesamendua baino gehiago behar izan baitute.
Bihartik aurrera eta asteburuan zehar ehun pertsona inguru egongo dira Gipuzkoako EHAEOren egoitzan ibilaldi birtual hauekin gozatzen. Aforoa beteta dago, baina laster saio berriak martxan jartzea espero da.
Hiru ibilaldiak
Iraganerako bidaia honek irauten duen 30 minutuetan, erabiltzaileak XVIII. mendearen amaierako hiriaren birsorkuntza fidagarri batean sar daitezke. Hauek dira ibilbideak:
Lehen ibilaldia. Lehorreko atean hasten da, hiriaren sarrera hegoaldeko aurrealde gotortuan. Handik, Plaza Zaharra zeharkatzen du —gaur egun partzialki Bulebarrean dago—, eta Kale Nagusia zeharkatzen du, Santa Maria basilikaren eta desagertutako Kanpandorreko Ate-Dorrearen atarira iritsi arte.
Bigarren ibilaldia. Plaza Berrian hasten da, gaur egun Konstituzio plaza dena. Ondoren, plazaren buruan zegoen udaletxe eta kontsuletxeko eraikinera sartzeko aukera ematen du, bertako areto eta areto nabarmenenak bisitatuz. Ibilbidea lehen solairuko balkoian amaitzen da, eta, bertatik, plazaren ikuspegi orokorra lortzen da.
Hirugarren ibilaldia. XVIII. mendearen amaierako aerostato baten gainean hegaz eginez amaitzen da esperientzia. Urumearen ekialdeko ertzetik abiatu eta Urgull mendirantz igotzen da, antzinako Donostiaren 3D ereduaren ikuspegi osoa eskainiz, 360º-tan ikus daitekeena, bai bertikalean, bai horizontalean.
Proiektu honi buruz
Proiektu hau Donostiako alde zaharra 1813an suntsitu aurretik zen bezala birtualki berreraikitzeko hiru urteko lanaren emaitza da. 2023an, bi panel garden jarri ziren hiriko puntu estrategikoetan, errealitate areagotuaren bidez erakusteko Kanpandorreko Atea eta Udaletxe zaharra Plaza Berriarekin. 2024an, “Plazara!” izeneko jardueraren bidez, azken proiektuaren aurrerapen bat aurkeztu zen. Orduko hartan, Udaletxe historikora lehenengo bisita birtuala egin zen, Plaza Berriaren birsorkuntza digitalari buruzko tailer batekin batera.
2025ean, proiektua azken fasera iritsi da, hiru murgiltze-ibilaldi hauekin.
EHAEO Gipuzkoak Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Lankidetza, Gazteria eta Kirol Departamentuaren laguntza izan du proiektu hau gauzatzeko.
OHARRA: Honekin batera, laburpen bideoa eta proiektuaren argazkiak doaz.
Informazio gehiago nahi izanez gero, jarri harremanetan komunikazio-sailarekin:
Raquel López Viña
Tel. 943 320 194 / 649107123
Email: komunikazioa@coavngipuzkoa.eus
